Ký kết gia nhập TPP rồi sao nữa?

Phạm Nhật Bình

Sau 5 năm với nhiều vòng đàm phán gay go, cuối cùng Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), đã được 12 quốc gia ký kết ngày 4 Tháng 2 Năm 2016 tại New Zealand (Tân Tây Lan), trong đó có Việt Nam.

Sự kiện kinh tế thế giới này kết hợp 12 quốc gia đứng đầu là Hoa Kỳ thành một vành đai kinh tế qui mô mà khi bước vào hiệu lực, có thể mang lại lợi nhuận thương mại nhiều tỷ đô-la cho các nước thành viên. Ngoài ra, ý nghĩa chính trị của Hiệp Định còn là một mắt xích hỗ trợ thiết yếu cho chiến lược trở lại Á Châu của Hoa Kỳ trong tình hình Trung Cộng ngày càng tỏ ra nhiều tham vọng bành trướng trên Biển Đông.

Nhưng Việt Nam ký kết gia nhập rồi sao nữa?

Thứ nhất, Việt Nam có một thời hạn 2 năm chuẩn bị các điều kiện thích hợp trước khi thông qua hiệp định để chính thức bước vào một sân chơi kinh tế thế giới. Dĩ nhiên đây chính là dịp Việt Nam chứng tỏ nỗ lực của mình tiếp theo sau những lời hứa hẹn cải cách tốt đẹp để được gia nhập.

“Cá chép hóa rồng” là ước mơ của hầu hết các nhà kinh tế Việt Nam, nhưng làm gì để cá chép hóa rồng mới là điều đáng nói. Sau 8 năm gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO), Việt Nam bộc lộ nhiều điểm yếu trên đường hội nhập, do nhà nước giữ chặt độc quyền kinh tế, hệ quả của sự đổi mới nửa vời từ nền kinh tế tập trung trong tay nhà nước sang nền kinh tế thị trường. Liệu lần này Việt Nam có vượt qua được con đường TPP được mô tả là một văn kiện mậu dịch chặt chẽ hơn hết, không chỉ ràng buộc về kinh tế mà còn nhiều mặt khác liên quan tới nhân quyền.

Tự do ngôn luận hay tự do thông tin và minh bạch là nền tảng cho mọi giao thương quốc tế. Đây là chuyện Việt Nam phải làm để kiện toàn bộ máy vận hành song song cùng các quốc gia thành viên. Thiếu tự do thông tin và không minh bạch, Việt Nam không khác một ốc đảo kinh tế sinh tồn bằng sự che giấu, tự vỗ tay khen lẫn nhau.

Nhưng ngay trong năm 2015, bộ mặt nhân quyền của Việt Nam vẫn bị quốc tế đánh giá là tồi tệ. Bộ Thông Tin và Truyền Thông mà người chủ của nó là Ban Tuyên Giáo Trung Ương vẫn nắm chặt báo chí trong tay và liên tục bóp nghẹt những tiếng nói không được đảng ưa thích.

Ông Nguyễn Bắc Son tại Hội thảo quốc gia "90 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam - Truyền thống, bản lĩnh và trách nhiệm" hôm 18 Tháng 6, 2015.

Dù đã có Luật Báo Chí từ năm 1990 nhưng sau 15 năm thi hành, tình trạng không có gì thay đổi. Dự án Luật Báo Chí trong năm 2015 vẫn rào đón chặt chẽ quyền tự do thông tin và không đề cập đến báo chí tư nhân. Vì như lời khẳng định của Bộ Trưởng Nguyễn Bắc Son “báo chí của chúng ta là báo chí cách mạng đặt dưới sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng, quản lý của nhà nước." Luật Báo Chí cũng chỉ là công cụ giúp nhà nước thống trị tư tưởng toàn dân, giữ vững chuyên chính vô sản.

Cho đến nay, theo tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới (RSF), có ít nhất 15 bloggers và nhà báo tự do còn bị cầm tù.

Bên cạnh đó, mới đây Dự Luật biểu tình cũng bị chính phủ yêu cầu quốc hội trì hoãn với nhiều lý do từ Bộ Công An đưa ra. Do chưa có luật biểu tình, đa số những cuộc biểu tình “tự phát” đều bị nhà cầm quyền tìm cách đàn áp.

Công nhân tại hãng sản xuất giày da Pou Yuen ở khu công nghiệp quận Bình Tân, Sài Gòn đình công phản đối luật bảo hiểm mới hồi Tháng 3, 2015 (Ảnh: Reuters)

Điều có thể khó khăn nhất cho Việt Nam là nhanh chóng cải tổ rất nhiều luật lệ mà lâu nay trở thành vật cản cho sự phát triển. TPP không chỉ là tự do mậu dịch hay phá dỡ hàng rào thuế quan, mà gắn liền với tình trạng nhân quyền của mỗi nước. TPP cũng không chỉ bước vào để hưởng lợi, làm giàu mà phải nghiêm chỉnh thi hành những cam kết trước đó.

Ngoài Luật Báo Chí, sự thiếu sót về quyền lập hội, tự do công đoàn đến nay vẫn bị bỏ qua trên thực tế. Một trong những điều kiện tiên quyết để được gia nhập TPP là định chế Công đoàn độc lập. Nhưng sau ngày 4 Tháng Hai, Việt Nam vẫn im lặng và ngang nhiên cho côn đồ đánh đập những nhà hoạt động bảo vệ quyền lợi công nhân như Đỗ Thị Minh Hạnh, Trương Minh Đức.

Nền kinh tế thị trường Việt Nam có được từ sau những năm 1980 vốn được chỉ đạo bởi hướng đi vô định của kinh tế xã hội chủ nghĩa, kèm theo một thể chế độc quyền chính trị. Nó không cho phép một ai thoát khỏi vòng kim cô của đảng trị, do đó yếu kém trong cách điều hành kinh tế ngày càng bộc lộ.
Ông Nguyễn Đình Lương, nguyên Trưởng đoàn đàm phán Hiệp định thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ nói về TPP trong một cuộc phỏng vấn của báo chí đã thừa nhận, trong tương lai doanh nhân và chính phủ Việt Nam có thể đối mặt với nhiều khó khăn chưa hề có. Chẳng hạn quy định cho phép nhà đầu tư đưa Nhà nước ra tòa trong trường hợp Nhà nước có các quyết định gây hại, trái với các điều khoản của TPP.

Trong khi đa số doanh nghiệp nhà nước hoạt động theo lề lối nửa bao cấp nửa kinh tế thị thường thì doanh nghiệp tư nhân èo uột không thể đóng vai trò lớn hơn. Dù vậy doanh nghiệp tư nhân bao giờ cũng là thành phần kinh tế phát triển nhanh nhất, hiệu quả nhất nếu nhà nước sớm có những thay đổi căn bản về quyền sở hữu đất đai, sở hữu trí tuệ, quyền công dân. Bình đẳng trong kinh doanh thúc đẩy khu vực nhà nước sớm rời bỏ vai trò chủ đạo để cạnh tranh trong một sân chơi mới.

TPP là một hình thức kinh tế thị trường đúng nghĩa và thực sự cho mọi quốc gia. Do vậy, Việt Nam không thể thiết lập hay điều hành chính sách kinh tế bằng nghị quyết của đảng cầm quyền. Việt Nam cần phải theo đúng cam kết và luật lệ đã thỏa thuận giữa 12 nước thành viên của TPP mà Hoa Kỳ là quốc gia khởi xướng.

Ông Nguyễn Đình Lương đưa ra nhiều điểm khó khăn Việt Nam cần vượt qua để “hóa rồng” và kêu gọi “đổi mới hơn nữa”. Lãnh đạo đảng cũng liên tục hô hào “tiếp tục đổi mới” từ nhiều năm qua, nhưng tất cả đều cố tình quên vấn đề nhân quyền, mà bao trùm trên hết là đổi mới hệ thống chính trị.

Điểm rất quan trọng này đã được Bộ Trưởng Kế Hoạch và Đầu Tư Bùi Quang Vinh nói lên trước diễn đàn Đại Hội 12 vừa qua “Thực tế năm năm qua, chúng ta đã tích cực đổi mới về thể chế kinh tế, đạt kết quả nhất định. Nhưng đổi mới hệ thống chính trị thì hầu như chưa làm. Chính vì vậy, công cuộc đổi mới năm năm qua chưa đem lại hiệu quả như mong muốn.”

Việt Nam còn thời gian 2 năm nữa để TPP có hiệu lực thi hành sau khi được thông qua. Nếu không thực tâm vì quyền lợi dân tộc, nếu cứ lấp liếm các điều kiện đã cam kết thay đổi thì chuyện vào TPP chỉ là chuyện “đánh trống bỏ dùi”.

Chừng ấy thay vì hóa rồng, thì đất nước vẫn chỉ là con cá nằm phơi bụng trên vũng cạn.

Thừa thầy thiếu thợ

Đỗ Đăng Liêu

Vào ngày 15/12 vừa qua, tại buổi "Hội thảo nhân sự 2016 - Vũ khí tối ưu trong cuộc chiến thu hút nhân tài và Giữ chân nhân tài" do tạp chí Doanh nhân phối hợp với Công ty Le Media tổ chức, ông Đỗ Xuân Quang, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Logistics Việt Nam, cho biết là Việt Nam đang thiếu lao động tay nghề cao, và nguồn cung cấp nhân lực trong nước chỉ đáp ứng được khoảng 50% nhu cầu của ngành, và dự kiến trong 3 năm tới sẽ cần thêm ít nhất 30.000 lao động.

Trước đó vào ngày 12/12, tại "Diễn đàn doanh nhân trẻ ASEAN+3", ông Nguyễn Sơn, Phó văn phòng Ban chỉ Đạo Liên ngành hội nhập kinh tế Quốc tế thuộc Bộ công thương, cho biết hiện có khoảng từ 70.000 đến 80.000 lao động Việt Nam làm việc tại Thái lan, và trong đó có tới 50.000 lao động bất hợp pháp.

Trước đây, vào tháng 10/2014, tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế và xã hội, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Hồng Hà đã nói rằng khoảng 25% tới 30% công chức, viên chức khu vực nhà nước có chất lượng lao động thấp.

Một sự so sánh đã từng được đưa ra giữa Hoa Kỳ và Việt Nam. Với dân số 320 triệu, Hoa Kỳ chỉ có 2,1 triệu công chức (tức 10 ngàn dân thì có 65 công chức), trong khi Việt Nam có dân số 94 triệu (chỉ hơn 1 phần tư dân số Hoa Kỳ một chút) lại có tới 2,8 triệu công chức (tức 10 ngàn dân thì có 298 công chức), tức là tỷ lệ công chức ở Việt Nam bây giờ cao hơn ở HK gấp 4,6 lần. Như vậy, để làm cùng một công việc của một công chức Hoa Kỳ thì Việt Nam phải cần tới 4,6 công chức.

Nói cách khác, công chức Việt Nan có khả năng như công chức Hoa Kỳ thì hiện Việt Nam chỉ cần 500 ngàn công chức là làm xong việc, tức là có khoảng 2,3 triệu công chức đang … dư thừa.

Những dữ kiện do các doanh nhân Đỗ Xuân Quang, Nguyễn Sơn và Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Hồng Hà cung cấp ở trên làm nổi bật một nghịch lý đang diễn ra ở Việt Nam.

Đó là trong khi Việt Nam thiếu lao động có kỹ năng, có trình độ, thì lại quá dư thừa công chức ngồi không ăn lương. Một đằng thì có việc nhưng không có người làm, đằng khác không có việc thì người bu vào ăn lương và… ngồi chơi xơi nước.

Năng suất lao động Việt Nam rất thấp so với các nước trong vùng.

Chả trách, mới đây, ông Phó Chủ nhiệm Ủy ban tư pháp Quốc hội Nguyễn Đình Quyền đã lớn tiếng tuyên bố: “Cho tôi toàn quyền, tôi sa thải 40% nhân viên”. Kể ra vẫn là còn nhẹ tay và chưa đủ mạnh, so với thực tế.

Tiến sĩ Hồ Đình Bảo, thuộc Nhóm nghiên cứu Đại học kinh tế Quốc dân cho biết là theo báo cáo của các chuyên gia thì năng suất lao động (NSLĐ) của Việt Nam rất thấp so với các nước trong khu vực Á Châu, thấp hơn 18 lần so với Singapore, 11 lần so với Nam Hàn, 5 lần so với Mã Lai, 2 lần so với Thái Lan, và chỉ ngang hàng với Lào.

Tình trạng tệ hại như trên của lao động Việt Nam nguyên do từ đâu?

Chủ nghĩa xã hội đề cao "giai cấp công nhân" là lực tiên phong trong xã hội. Nhưng trong thực tế lao động tại Việt Nam hiện nay bị coi thường nhất trong xã hội, bị bóc lột mọi mặt và chỉ đi làm công cho các chủ nhân đầu tư hay chạy chọt tiền để đi làm lao công ở nước ngoài, ra đi không muốn về nước vì lương cao hơn ở Việt Nam dù chỉ làm lao công tay chân.

Nền kinh tế của một nước muốn phát triển không chỉ dựa trên đầu tư, thương mại mà phải dựa trên tầng lớp công nhân có tay nghề cao để tham gia vào đội ngũ sản xuất hàng hóa. Muốn hàng hóa sản xuất tốt và hiệu quả, tay nghề phải đươc huấn luyện. Thế nhưng, ở Việt Nam ngày nay ít ai muốn học ra làm thợ mà chỉ muốn làm thầy (kỹ sư, cử nhân, …) nhưng ra trường lại không có công ăn việc làm; phần vì việc làm không có, phần vì không có thực tài. Câu nói "Kỹ sư Việt Nam không làm nổi con ốc" đã nói lên hiện tình công nhân Việt Nam không có tay nghề, thầy không ra thầy mà thợ cũng không ra thợ.

Công đoàn độc lập là một tiêu chí quan trọng khi tham gia TPP, nhưng người lao động không đòi hỏi việc thành lập nghiệp đoàn chỉ để bảo vệ quyền lợi, mà quan trọng hơn là có điều kiện tổ chức và liên kết với các nghiệp đoàn quốc tế để có thể giúp thăng tiến khả năng chuyên môn. Nhà cầm quyền CSVN, khi cản trở sự hình thành công đoàn độc lập, và không để cho người lao động có điều kiện liên kết với những lao động quốc tế, kể cả khối kiều bào hải ngoại, đã cản trở sự phát triển khả năng để thăng tiến trong đời sống của người lao động.

Và nguyên nhân sau cùng mang tính chất cốt lõi là Việt Nam vốn là quốc gia nông nghiệp, không phải là quốc gia công nghiệp sản xuất. Vì thế khi thành lập các doanh nghiệp nhà nước, CSVN đã tổ chức và quản lý công nhân như bộ máy hành chánh, sắp người vào đầy các vị trí nhưng hoàn toàn không biết cách vận hành, quản lý. Tất cả đều theo mệnh lệnh của đảng chứ không phải theo nền kinh tế thị trường. Từ đó dẫn đến tình trạng "dư thầy dở, thiếu thợ giỏi" hiện nay.

Với một lực lượng lao động khả năng thấp như vậy, Việt Nam sẽ rút tiả được những lợi ích gì hay phải chịu những hậu quả gì khi Cộng Đồng Kinh Tế ASEAN (AEC) bước vào hoạt động sau ngày 31/12/2015, tức chỉ còn 1 tuần lễ nữa thôi.

Với tình trạng được phép chuyển dịch tự do, các lao động có tay nghề cao từ các nước khác sẽ đổ về Việt Nam để đáp ứng nhu cầu tại đây, chiếm đoạt công việc của lao động địa phương dễ dàng thất nghiệp mất công ăn việc làm.

Sinh viên ra trường khó kiếm được việc làm.

Ngược lại, những lao động Việt Nam có tay nghề khá sẽ rất dễ bị hút ra nước ngoài vì điều kiện làm việc và lương bổng thuận lợi hơn dẫn đến tình trạng "xuất huyết lao động" và "xuất huyết chất xám" mà có người đã nhận định là một nguy cơ có tầm vóc quốc gia chứ không chỉ là câu chuyện riêng của các doanh nghiệp.

Muốn giải quyết tình trạng “thừa thầy - thiếu thợ” cũng như tạo sinh khí mới cho nhu cầu phát triển Việt Nam sau khi gia nhập vào Hiệp định TPP và Cộng đồng kinh tế ASEAN, Việt Nam phải tiến hành bốn nỗ lực chính yếu sau đây:

Thứ nhất, cấp tốc cải cách hệ thống giáo dục, dựa trên nền tảng thực dụng nhằm đào tạo những con người đáp ứng cho nhu cầu phát triển xã hội chứ không nhằm củng cố chủ nghĩa xã hội. Chính quyền chấm dứt việc quản lý và chỉ đạo nội dung giáo dục, để cho tư nhân và các đoàn thể xã hội dân sự tham gia vào những chương trình giảng huấn và đào tạo công nhân lẫn những chuyên gia cho xã hội.
Thứ hai, chấm dứt việc đảng cộng sản hóa trong những tổ chức quần chúng, đặc biệt là trong Tổng Liên Đoàn Lao Động, Hội Nông Dân, Liên Hiệp Khoa Học, Kỹ Thuật. Đây là những đoàn thể xã hội phải hoạt động độc lập với chính quyền như quy chế Công đoàn độc lập mà Hiệp định TPP đòi hỏi để tập thể công nhân, lao động, chuyên gia tự quyết định lấy hướng đi và khả năng phục vụ của từng ngành nghề theo nhu cầu của xã hội.

Thứ ba, bãi bỏ việc coi trọng vai trò chủ đạo nền kinh tế của các doanh nghiệp nhà nước để tạo điều kiện và sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp hoạt động bao gồm các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhà nước và kể cả những doanh nghiệp nước ngoài. Có như vậy các doanh nghiệp mới hết lòng và tuân thủ luật pháp để dồn nỗ lực đào tạo công nhân tay nghề, nghiên cứu kỹ thuật hầu cạnh tranh sản xuất lành mạnh.

Thứ tư, chấm dứt tình trạng “xuất cảng lao động” nhằm tìm kiếm lợi nhuận của bộ máy Đảng và nhà nước hiện nay qua các dịch vụ môi giới lao động nước ngoài. Hiện có hơn 300 ngàn lao động Việt Nam đưa sang làm việc tại nhiều quốc gia, trong đó Nam Hàn, Mã Lai, Nhật Bản và Đài Loan là đông nhất. Những người lao động này không những không học được kỹ thuật gì vì đa số là lao động tay chân, mà còn phải làm cật lực để trả nợ “môi giới” khi đi làm lao công ở xứ người.

Nói tóm lại, tình trạng “thừa thầy, thiếu thợ” xảy ra không chỉ do chính sách giáo dục đào tạo sai lầm mà còn do viễn kiến của giới lãnh đạo quá thấp, không thoát ra khỏi khuôn thước giáo điều xã hội chủ nghĩa.

Đỗ Đăng Liêu

Về việc bắt giữ Luật sư Nguyễn Văn Đài

Trung Điền

Hai ngày sau khi khai mạc Hội nghị trung ương 13, cơ quan điều tra thuộc Bộ công an CSVN đã đến tận nhà bắt giữ và khởi tố Luật sư Nguyễn Văn Đài về điều 88 Luật hình sự vào sáng ngày 16/12/2015.

Báo chí của nhà nước chỉ đề cập đến tin Luật sư Nguyễn Văn Đài bị bắt. Nhưng sáng ngày 16/12, cơ quan điều tra cũng đã bắt giữ cô Lê Thu Hà, một người cộng tác viên của Luật sư Đài trong Hội Anh Em Dân Chủ và hiện cô đang bị giam tại Tổng cục an ninh số 7 Nguyễn Đình Chiểu. Hiện nay phía an ninh chưa cho biết cô Lê Thu Hà bị bắt vì lý do gì.

Tin Luật sư Nguyễn Văn Đài và cô Lê Thu Hà bị bắt giữ đã tạo ra một quan tâm rất lớn trong dư luận Việt Nam và Quốc tế.

Cách đây 8 năm, Luật sư Nguyễn Văn Đài cũng đã từng bị bắt giữ và bị kết án 4 năm tù giam về điều 88 của Luật hình sự khi cùng với Luật sư Lê Thị Công Nhân tổ chức các buổi hướng dẫn về nhân quyền và phương pháp đấu tranh bất bạo động vào năm 2007.

Trước khi bị bắt lần này, Luật sư Nguyễn Văn Đài thường xuyên bị xách nhiễu và gần đây nhất đã bị công an thường phục chận xe đánh trọng thương khi đến Nghệ An vào ngày 6/12 để nói chuyện về quyền con người, nhân kỷ niệm Ngày quốc tế nhân quyền, tại tư gia của Tù nhân lương tâm Trần Hữu Đức ở Huyện Nam Đàn, Nghệ An.

Câu hỏi được nêu ra là tại sao CSVN lại chọn bắt Luật sư Đài vào lúc này, khi mà tình hình chính trị tại Việt Nam đang có những diễn biến phức tạp?

Thứ nhất, CSVN đang ở trong không gian căng thẳng của việc chuẩn bị đại hội đảng lần thứ XII, dự trù diễn ra vào trung tuần tháng 1/2016. Căng thẳng là vì đây là đại hội lần đầu tiên mà sự thay đổi nhân sự thượng tầng, đặc biệt là 4 chức danh Tổng bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch quốc hội không nằm trong sự “thỏa hiệp” giữa các phe nhóm như trước đây mà là do Ban chấp hành trung ương đương nhiệm chọn lựa.

Không một ai muốn lấy trách nhiệm chính trị về việc ra lệnh bắt giữ các nhà đối kháng khi mà chính trong nội bộ đảng đang bùng lên làn sóng đòi dân chủ hóa đảng và thay đổi chủ trương của đảng cho phù hợp với nhu cầu của thời đại, qua kiến nghị ký tên của hơn 100 cựu cán bộ cao cấp.

Phải chăng đã có một “nhóm” trong bộ máy an ninh, muốn tìm cách ngáng cẳng một phe nào đó đang có nhiều ưu thế trong việc chọn nhân sự lãnh đạo lần này. Nếu không, trong lúc nhân sự chưa ngã ngũ thì không phe nhóm nào muốn rước lấy hậu quả phê phán của dư luận qua việc bắt giữ Luật sư Nguyễn Văn Đài như hiện nay.

Thứ hai, CSVN vừa cùng với 11 quốc gia đồng ý tham gia vào Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP). Từ đây cho đến khi TPP có hiệu lực, tức là sau khi quốc hội của 12 nước đã phê chuẩn xong các điều trong Hiệp định, CSVN sẽ phải cải sửa những luật lệ và áp dụng những quy tắc chung của TPP vạch ra.

Có 4 điều khoản đòi hỏi CSVN phải có những cải tổ sâu rộng liên quan đến quyền con người bao gồm công đoàn, tín ngưỡng, hội họp, ngôn luận; các hoạt động của đoàn thể xã hội dân sự; quyền cá nhân về Internet; chống tham nhũng.

Khác với WTO, TPP có một bộ máy giám sát chặt chẽ việc thực thi các điều khoản quy định giữa 12 quốc gia thành viên, trong đó, TPP không chỉ nhằm đẩy mạnh các quan hệ thương mại và đầu tư mà còn chú trọng đến việc quảng bá và củng cố các sinh hoạt của những đoàn thể xã hội dân sự.

Mục đích lâu dài của TPP là nhắm đến việc tạo dựng một cộng đồng dân sự - tôn trọng các giá trị nhân quyền - để giúp các nước thăng tiến. Việc bắt giữ Luật sư Nguyễn Văn Đài xảy ra trong lúc CSVN đang muốn việc gia nhập TPP diễn ra suông sẻ là một dấu hiệu xấu có thể gây trở ngại cho việc ký kết TPP trong những ngày tới.

Thứ ba, Luật sư Nguyễn Văn Đài là sáng lập viên của Hội Anh Em Dân Chủ, một đoàn thể xã hội dân sự ra đời vào năm 2013, trong bối cảnh lùng bùng về vụ sửa Hiến pháp. Tuy hiện nay Luật sư Nguyễn Văn Đài chỉ giữ vai trò phó chủ tịch Hội, nhưng đã đóng góp rất nhiều cho sự phát triển và hoạt động của Hội.

Là một luật sư, anh Đài đã thấm nhuần lý tưởng phục vụ lẽ phải cho tha nhân nên anh đã đóng góp và trở thành một trong những trụ cột của Phong trào dân chủ Việt Nam.

Lo ngại uy tín quốc tế và nhất là tiềm năng ảnh hưởng của Luật sư Đài đang lan tỏa trong thành phần trẻ hiện nay, bộ máy an ninh CSVN không dám để cho những tình huống bất ngờ xảy ra nên đã tìm cách khống chế Luật sư Đài.

Nhưng chính việc bắt giữ này đã nói lên sự hốt hoảng của bộ máy an ninh trước ảnh hưởng của anh Đài khi mà tình huống đòi hỏi chế độ CSVN phải tỏ ra cởi mở hơn.

Thứ tư, phải chăng tình hình nội bộ đảng CSVN quá rối ren và tình hình đấu tranh trong nước đang sôi sục, sự bất mãn của người dân và đảng viên đang dâng cao tới độ CSVN phải giở trò răn đe: bắt giữ người, gia tăng đàn áp và tập trận “chống biểu tình và phản động”, bất chấp hậu quả quốc tế mà chế độ đang rất cần để cứu vãn những khó khăn kinh tế trầm trọng?

Sự xuất hiện lá thư Nguyễn Tấn Dũng hôm 10/12 vừa qua, gửi Nguyễn Phú Trọng, Trung ương đảng và Bộ chính trị để lên tiếng phản bác những cáo buộc về khả năng lãnh đạo, đời tư, con cái, gia đình trong lúc Trung ương đảng chọn nhân sự cho đại hội XII cho thấy là lãnh đạo CSVN đang đấu đá quyết liệt.

Qua những phân tích nói trên, việc bắt giữ Luật sư Đài là một động thái sai lầm của an ninh CSVN. Dựa trên điều 88 của Luật hình sự - một điều luật cho thấy bản chất thoái hóa của chế độ - bắt giữ Luật sư Đài lần thứ hai chỉ là hành động “rung cây nhát khỉ”.

Khi nhân loại đã bước vào kỷ nguyên của truyền thông mới – thời kỳ mà con người không chỉ đóng vai độc giả hay thính giả như trong kỷ nguyên báo in, truyền thanh, truyền hình mà còn là nhà sản xuất, quảng bá những quan tâm, suy nghĩ của mình đến những người chung quanh qua Blog, Facebook, twitter – rõ ràng là CSVN đang tiếp tục lấy thúng úp voi.

Nói cách khác, điều 88, 79 và kể cả điều 258 của Luật hình sự mà CSVN dùng để bắt giữ tùy tiện những người yêu nước đã cho thấy là lãnh đạo CSVN không có đủ bản lãnh để hội nhập, không đủ sáng suốt và bình tĩnh để “tự cứu mạng”.

Nếu việc bắt giữ Luật sư Đài là một răn đe của Hà Nội đối với phong trào dân chủ Việt Nam vào cuối năm 2015, thì hành động răn đe này sẽ dẫn đến hậu quả khó lường cho CSVN trong năm 2016 khi họ tổ chức bầu cử quốc hội mới và phê chuẩn Hiệp định TPP trong vòng vây của cộng đồng quốc tế và phong trào dân chủ Việt Nam.

Trung Điền
Ngày 18/12/2015